Killer LEDs
Stelling :
Er moet paal en perk worden gesteld aan de vrije markt cowboys die ons overspoelen met goedkoop uit China geïmporteerde LED producten.
Omdat :
Deze mensen meestal geen kennis van zaken hebben en door de Chinese verkopers gemakkelijk met een CE snoepje tevreden worden gesteld. De grote (woekerwinst) vooruitzichten en de hier levende verwachting LED is zuinig duurzaam en goedkoop, helpen natuurlijk een soort blindheid in de hand.
Case :
Ter inleiding. Een maand geleden wordt ik door een zakenman, uit de auto branche, gecontacteerd met de vraag of ik eens naar iets wil kijken dat mogelijks interessant kan zijn. Het blijkt een LED vervangbuis voor TL lampen. Zo iets dat je zogezegd gewoon in de plaats van een TL kan zetten, starter er wel uithalen. En je hebt gelijk een levensduur van 20 000 tot 50 000 uren en de elektriciteitsrekening gehalveerd. En als toetje : het is spotgoedkoop, we hebben een hele container gekocht en die gaan we verkopen de Benelux garagewereld.
Ik zeg ja hoor en er worden twee buizen bezorgd, ik vraag of we er eentje mogen opengooien, met risico dat het daarna niet meer bruikbaar is. Liever niet, we hebben er nu 400 in luchtvracht laten komen en we willen die in een eigen nieuw magazijn installeren.
Ok, dus we bekijken het zo dan maar. Het ziet er goed uit, bovenste deel een aluminium koeler, 230 VAC aansluiting aan één kant, ( gewone TL buizen hebben aan de twee zijden aansluiting ). De lichtoutput is wat er wordt beloofd, kleurtemperatuur 4000 K° industrieel wit is vrij juist. Het wordt ook niet te warm, wat meestal op deugdelijk ontwerp duidt.
Ik vraag hoe ze dat willen gebruiken en verneem dat ze gewone standaard TL armaturen met electro magnetische ballasten gaan gebruiken. Ik maak een aantal opmerkingen : je kan dat niet zomaar, het schema van een TL werkt met de dubbele aansluiting, dus de starter weglaten is geen oplossing en hem erin laten evenmin. Bovendien, de smoorspoel (ballast) staat in serie en is dus een extra verbruiker ( 4 à 5 Watt ) die de bezuiniging al gelijk halveert. En als er een arbeidsfacor corrigerende condensator in zit dan verliest die elk nut, integendeel, die gaat een hoge inloopstroom veroorzaken. Je moet dus de interne bedrading van het armatuur omsleutelen.
Wij stellen een alternatief voor, een op maat gemaakt systeem waar ineens 5 buizen op zitten die correct voorbekabeld zijn en dus gemakkelijk te plaatsen, 5 in de tijd van 1 dat maakt een groot verschil in een project van deze omvang.
In feite is ons systeempje een aluminium kabelbaantje met alles erin een waar de LED buizen met in metalen veerclips worden ingeklikt, zoals je het ook hebt voor standaard buizen, met een losse connector aan de 230 AC zijde. Dus niet het draai en kliksysteem van een gewone TL armatuur. Dit is van belang voor het vervolg van het verhaal.
Zogezegd zo gedaan en we bouwen de hele installatie (net geen 400 lichtpunten), die door de installateur van het bedrijf wordt geplaatst. Beetje met tegenzin weliswaar, maar ok. Je begrijpt dat.
Probleem :
Een week later maken we een extra module voor onszelf om te zien wat er nog beter kan. En we zetten de twee oorspronkelijke LED buizen erin om te testen.
Als we de stroom aanschakelen vliegt de verliesstroom schakelaar er onmiddellijk uit. Wat dus ergens een (aard) lek betekent. Bij nader onderzoek van de proef opstelling vinden we dat bij één LED buis er een kortsluiting is tussen een stroomdraad en de aluminium behuizing. Deze buizen zijn in de hele periode niet opengemaakt en hun integriteit is op geen enkele wijze aangetast.
Gelukkig was de LED buis, door de metalen clips geaard en dus beveiligd.
Hadden we deze test in een standaard TL-armatuur gemaakt, dan was er helemaal niets gebeurd, tot iemand het alu deel zou hebben aangeraakt. En dus een flinke schok zou hebben gekregen, tegelijk met het uitschakelen van de verliesstroom beveiliging. Effectief levensgevaar dus. Denkende aan het aantal keren dat ze hadden aangeraakt terwijl ze aanstonden, gaf onmiddellijk een ander soort schok : ik kon er al aangeweest zijn. Vreemd dat dit zo vol keurmerken van elektrische kwaliteits labels staat. Of is dat maar om te lachen en de Cowboys uit de wind te zetten ?
Of het moet zijn dat we die ene tragische vergissing toevallig in handen hebben gekregen, die door de eind controle is geglipt, het overkomt zelfs de besten.
Dus we schroeven de buis dan toch maar open.
Wat vinden we :
Aansluitdraden voor de 230 AC, heel dun, met ook nog eens een soldeer verbinding die door een stukje krimpkous wordt bedekt. Deze draadjes zitten tussen de behuizing, een dun plastieken kokertje met daarin een printje met de driver ( electronische voeding ) en de aluminium buiten behuizing geperst.
Op het eerste zicht nergens een beschadiging, buiten duidelijke schraapsporen op de isolatie van de draden, door het bij de montage in de fabriek ineenschuiven van het geheel.
Dan, bij inspectie van de soldeerverbindingen onder de loep : een minuscuul stukje soldeer dat door de krimpkous steekt. Zo dat is het dus. En gelijk de verklaring waarom het probleem niet van het begin aanwezig was. Eerst was er geen contact, door manipulatie plots wel.
Wat besluiten we hieruit :
Het ontwerp van deze buis, meer bepaald het stroomvoerende 230 AC gedeelte is illegaal en levensgevaarlijk, ongeacht de aangebrachte keurmerken.
De stroomvoerende draden zijn vrij lang en heel dun ( minder als 0,5 mm2 ) en zitten zonder extra
omhulling tegen de metalen buitenkant. Er is geen aarding aanwezig.
Als er een kortsluiting tussen de twee stroomvoerende draden ontstaat via de behuizing, dan kan een dergelijke dunne draad brand veroorzaken vooraleer de zekeringen, meestal 16 A uitschakelen.
Als deze buis in een standaard TL-armatuur wordt gebruikt en er ontstaat een verbinding tussen een stroomvoerend deel en de buitenbehuizing, dan kan aanraking dodelijk zijn.
De fout is een inherent risico aan de fabricage methode, dus niet uitzonderlijk. Zeg maar : slecht ontwerp. Nu begrijp ik weer waarom ik altijd zeg : geen 230 AC in LED toestellen en goed en goedkoop bestaat niet.
Ondertussen wordt dit soort spullen met miljoenen stuks tegelijk overal in de EU rondgestrooid. Spotgoedkoop. Alleen de incidenten en accidenten zullen iets duurder uitvallen vrees ik.
